NukeViet

https://nukeviet.vn

Phần 2: điểm lại những sự kiện chính năm 2016 trên toàn cầu liên quan đến phần mềm nguồn mở.

Loạt bài tổng kết 12 năm phát triển phần mềm nguồn mở của Việt Nam. Phần 2: điểm lại những sự kiện chính năm 2016 trên toàn cầu liên quan đến phần mềm nguồn mở.
Satya Nadella - CEO Microsoft: Microsoft yêu Linux, nguồn: Microsoft

Satya Nadella - CEO Microsoft: Microsoft yêu Linux, nguồn: Microsoft

Hãy cùng điểm lại những sự kiện chính năm 2016 trên toàn cầu liên quan đến phần mềm nguồn mở:
 
Tháng 1 năm 2016: Quốc hội Pháp muốn bắt buộc các cơ quan hành chính nhà nước của quốc gia này công khai mã nguồn các giải pháp phần mềm được xây dựng tùy biến của nó[a]. Thậm chí, Liên minh Châu Âu (EU) còn cấp tiền cho việc nghiên cứu lập trình nguồn mở, bao gồm kiểm tra mã, kiểm thử an toàn và mã hóa.
 
Tháng 2 năm 2016: Trong một bài viết của John Allison - một sỹ quan quân đội đã nghỉ hưu, có kinh nghiệm hơn 20 năm làm quản lý công nghệ thông tin và kỹ sư hệ thống – đã tiết lộ về những khó khăn của ông khi đưa phần mềm nguồn mở vào triển khai cho Không quân Mỹ trong thời gian phụ trách Trung tâm Điều hành hàng Không và Vũ trụ (AOC - Air and Space Operations Center). Điều này cho thấy hóa ra không chỉ ở Việt Nam mà ngay cả quốc gia tiên tiến như Mỹ, phần mềm nguồn mở cũng phải trải qua những quá trình đấu tranh rất vất vả để có chỗ đứng và vị thế trong những lĩnh vực then chốt.
 
Tháng 7 năm 2016: Balan công bố họ đang hoàn tất chương trình dữ liệu mở quốc gia của mình.
 
Tháng 8 năm 2016: Văn phòng Điều hành Tổng thống của Mỹ công bố Chính sách mã nguồn Liên bang trong đó yêu cầu trong vòng 3 năm tới, các cơ quan liên bang Mỹ sẽ phải xuất bản ít nhất 20% các phần mềm tùy chỉnh được làm mới của họ như là nguồn mở. Cũng trong tháng này, Cảnh sát Litva đã hoàn thành việc chuyển sang bộ phần mềm văn phòng nguồn mở LibreOffice và bắt đầu thử nghiệm chuyển đổi sử dụng Linux. Còn quân đội Ý cũng bắt đầu chuyển 8.000 máy tính sang sử dụng LibreOffice và đang thí điểm sử dụng phần mềm thư điện tử Zimbra.
 
Tháng 10 năm 2016, kho mã nguồn liên bang Mỹ (www.code.gov) được công bố. Cổng này sẽ phục vụ như là kho phần mềm của tất cả các phần mềm mà chính phủ Mỹ đang mua sắm hoặc xây dựng. Bản thân mã nguồn của cổng này cũng được cung cấp theo giấy phép Creative Commons Zero (đưa toàn bộ bản quyền của mã nguồn này vào phạm vi công cộng). Cùng thời gian này, hạ viện Hà Lan đã phê chuẩn đưa vào luật quy định các tiêu chuẩn mở thành bắt buộc cho các cơ quan hành chính nhà nước. Trong khi đó Balan công bố sẽ tạo kho mã nguồn trung tâm, nhằm để tạo thuận lợi cho việc chia sẻ và sử dụng lại các giải pháp CNTT-TT. Kho là một phần của toàn bộ chiến lược chính phủ điện tử của quốc gia và đã được áp dụng vào tháng 9.
 
Tháng 11 năm 2016, Bộ Giáo dục và Nghiên cứu Đức đã quyết định dành 1,2 triệu EUR trong vòng 2 năm tới để tạo ra một cổng tổng hợp các tài nguyên giáo dục mở.
 
Năm 2016 cũng là năm các doanh nghiệp liên tục tung các ứng dụng phần mềm nguồn mở có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều lĩnh vực công nghệ và đời sống. Cụ thể:
 
Tháng 1 năm 2016, Engine Javascript Chakra của Microsoft trở thành mã nguồn mở trên github.
 
Tháng 2 năm 2016, IBM giới thiệu một công cụ phát triển mã nguồn mở mới được gọi là Quarks[5]. Công cụ này được cho là sẽ giúp các nhà sản xuất và nhà lập trình phát triển ứng dụng của mình hiệu quả hơn, dựa trên dữ liệu từ các cảm biến của thiết bị Internet of Things (IoT). Trong khi đó, một thư viện mã nguồn mở của Google có tên gọi TensorFlow đang được các lập trình viên sôi sục nghiên cứu vì nó kỳ vọng giúp cho bất cứ ai có thể tạo ra chiếc máy tính thông minh có khả năng tự lập trình (công nghệ "máy học").
 
Tháng 3 năm 2016, Microsoft quyết định chia sẻ Software for Open Networking in the Cloud (SONiC) của mình như một đóng góp của mình cho Open Compute Project (OCP), một tổ chức được thành lập bởi Facebook nhằm mục đích xây dựng thiết kế mở cho các server và phần cứng máy tính, giúp các công ty khác có thể xây dựng các trung tâm dữ liệu có kiến trúc điện toán hiện đại tương tự như những gì Facebook đang sử dụng để vận hành mạng xã hội khổng lồ của mình.
 
Tháng 4 năm 2016, Nginx, công ty quản lý hệ điều hành nguồn mở Nginx, nhận được khoản đầu tư 8 triệu USD từ hãng viễn thông Telstra (Úc). Công ty 100 người này có ảnh hưởng rất lớn trên internet vì Nginx cực kỳ phố biến. Có tới 150 triệu website sử dụng máy chủ web Nginx và chiếm 49,2% trong tổng số 1.000 trang web đông người truy cập nhất thế giới sử dụng Nginx. Nginx vượt xa so với các đối thủ cạnh tranh bao gồm IIS của Microsoft (chiếm 6,8%), Google server (chiếm 9,8%) và server web Apache (chiếm 26,6%). Ngay cả NASA cũng sử dụng Nginx cho trang web truyền video từ tàu thăm dò Curiosity Mars tới hàng triệu người xem cùng lúc.
 
Cùng thời gian này, Tổ chức từ thiện chính thức của Google, Google.org cam kết sẽ trao tặng 20 triệu USD cho các tổ chức phi lợi nhuận trên thế giới để phát triển công nghệ mã nguồn mở phục vụ cho người tàn tật.
 
Tháng 6 năm 2016, Software Heritage – Một dự án thư viện mã nguồn phần mềm khổng lồ ra mắt với tham vọng thu thập, bảo quản, và chia sẻ tất cả các phần mềm có mã nguồn được công bố công khai tại địa chỉ www.softwareheritage.org. Dự án được khởi xướng viện nghiên cứu INRIA của Pháp vào năm 2015 và cho tới lúc ra mắt đã có 29 tổ chức tuyên bố ủng hộ dự án, đáng chú ý có công ty Microsoft là đối tác cung cấp hạ tầng Azuze và Viện nghiên cứu Dans là đối tác khoa học quốc tế của dự án.
 
Ngày 07 tháng 07 năm 2016, Facebook ra mắt dự án OpenCellular nhằm tạo ra một hệ sinh thái không dây mã nguồn mở. Không lâu sau đó, tháng 10 năm 2016 Facebook ra mắt một bộ switch quang học mang tên Voyager chuyên dùng trong các hạ tầng mạng, data center cũng như nhà mạng. Đặc biệt là Voyager được mở hoàn toàn thiết kế cho nên bất kỳ công ty nào cũng có thể sản xuất nó nếu muốn. Có thể nói Voyager là phát súng đầu tiên mà Facebook khơi mào để “cỗ xe tăng” mang tên OpenCellular tiến những bước xa hơn. Điều này được đánh giá là sẽ khiến Cisco, Huawei, Alcatel lo lắng vì rất có thể OpenCellular sẽ là một thế lực có thể ảnh hưởng lớn đến thị trường viễn thông có giá trị tới 500 tỉ USD.
 
Tháng 9 năm 2016, Microsoft vượt Facebook trở thành doanh nghiệp có số nhân viên tham gia đóng góp cho phần mềm nguồn mở nhiều nhất thế giới[6].
 
Tháng 10 năm 2016, WalmartLabs mở mã nguồn ứng dụng vận hành Walmart.com có tên gọi là Electrode nhằm ứng phó với việc Facebook ra mắt chợ bán hàng Facebook Marketplace. Đây là một trong những động thái cho thấy xu thế sử dụng phần mềm nguồn mở để tạo ra lợi thế cạnh tranh thương mại, lợi thế về công nghệ.
 
Chú thích:
[5] “IBM tung phần mềm mã nguồn mở cho giới lập trình nhà thông minh”, nguồn: http://genk.vn/internet/ibm-tung-phan-mem-ma-nguon-mo-cho-gioi-lap-trinh-nha-thong-minh-20160216182744667.chn
[6] “Microsoft vượt Facebook trở thành doanh nghiệp đóng góp nhiều mã nguồn mở nhất thế giới”, nguồn: http://genk.vn/microsoft-vuot-facebook-tro-thanh-doanh-nghiep-dong-gop-nhieu-ma-nguon-mo-nhat-the-gioi-20160915160801786.chn
 
Nguồn tham khảo:
[a] Các bài dịch của tác giả Lê Trung Nghĩa: http://letrungnghia.mangvn.org/Government/
[b] Các tin tức trên website của CLB phần mềm tự do nguồn mở Việt Nam: http://vfossa.vn
--
Loạt bài được đăng trên Tạp chí CNTT&TT kỳ 1 tháng 12 năm 2016

Tác giả: Nguyễn Thế Hùng

Nguồn tin: vfossa.vn